|
Dj'liğin Tarihçesi1906 yılında, "Reginald Fessenden" tarihteki ilk radyo yayınını gerçekleştirmiş. 1910 yılında, radyolarda hem live hem de stüdyo kayıtlarının sunumu şeklinde yayınlar yapılmaya başlanmış. Radyoların ilk yıllarında, komedi ve dram temalı radyo tiyatroları, haber, müzik ve spor röportajları gibi programlar yer almış. 1920 yılında, içerisine para atılınca istediğiniz plağı çalabildiğiniz bir tür jetonlu müzik kutusu olan “Jukebox”çıkınca, dans edilen ve içki de içilen mekan sayısı artmaya başlamış. 1927 yılında, İngiliz "BBC" radyosunda çalışan "Christopher Stone" ilk radyo sunucusu ve programcısı olmuş. 1934 yılı; halen gramofon plaklarının da çalındığı bu dönemde Amerikalı bir radyo sunucusu olan "Walter Winchell" o dönem sanayiinde disc olarak adlandırılan plaklardan esinlenerek kendilerine discjockey şeklinde hitab edilmesini istemiş, daha sonraları ise daha da kısaltılarak radyo sunucularına Dj/Deejay de denilir olmuş. 1943 yılında, "Jimmy Saville" dünya'nın ilk dj. dans partisini jazz plaklar çalarak "Otley-İngiltere" de yapmış. 1947 yılında ise, dünyanın çift pikap'ı aynı anda kullanarak kesintisiz müzik yapan ilk dj'i olmuş. Yine aynı yıl efsane gece kulübü "Whiskey- a-go-go" Paris-Fransa'da açılmış ve dünya'nın ilk disco'su olarak kabul edilmiş. 1950 yılında, Amerikan radyo dj'leri tek turntable ile çaldıkları 45'lik plakların şarkı aralarını doldurmak için anonslar yapmaya başlamışlar. Hatta bazen dans edilen mekanlarda iki şarkı arasını doldurmak ve ritmi devam ettirmek için davul kullanılırmış. 1955 yılında, tanınmış amerikalı "sock hop" (tek ayak üzerinde sıçranarak yapılan bir dans türü) dj'i "Bob Casey" ilk çift pikap sistemini ve şarkı aralarında boşluk olmadan iki plağın nasıl çalındığını dinleyicilere tanıtmış. İşte bu yıllardan itibaren PA (profesyonel audio sistemleri)'nin de gelişmesiyle birlikte dj'lerin şarkı seçimi ve bu şarkıları daha uyumlu bir şekilde sunabilmeleri müzik listelerine girmeye aday olan şarkıların kaderini etkilediği gibi partilerdeki yiyecek içecek satışlarını da olumlu yönde etkilemeye başlamış. 1960'lı yılların ortalarına gelindiğinde, Avrupa ve Amerika da gece kulübü disco'lar daha da gelişmeye devam etmiş. Ancak 1968 yılında, önemli dans kulüplerinin cazibeleri düşüşe geçmiş. Amerikalı club dj'i "Francis Grasso" dans eden kitlelere ritim senkronizasyonunu (beatmatching) benimsettirdiğinde New York'un popüler "Sanctuary" gece kulübünde çalıyormuş. "Slip-cueing" (turntable platter'ı çalışır halde iken plağı tutmak ve plağı çalmak istediğinizde serbest bırakma işlemi ) tekniğini de bulan ve geliştiren yine dj. "Francis Grosso" olmuş. İşte bu teknik kullanım keşifleri de sektörün yeniden canlanmasını sağlamış. Dj'lik olgusu 70'li yılların ilk yarısında hip hop tutkunlarının yaşam biçimi haline dönüşmeye başlamış. Bu yıllarda parlamaya başlayan disco devrinin çoşkulu gecelerinde dj'in yaptığı ritmik parça değişimleri dans edenlerin hayranlığını kazandığı gibi onların sabahlara kadar eğlenmelerinde büyük pay sahibi olmuş. 1973 yılında, Jamaika'lı Dj. Kool Herc tekniği ile hip hop kültürünün vaftiz babası olmuş. 1974 yılında, "Technics SL-1200" turntable geliştirilmiş ve 1979 yılında ise geçirdiği evrim sonucu SL-1200 MK2'ye dönüşmüş. 1976 yılında Amerikalı dj ve producer "Walter Gibbons" ilk remix'i "Double exposure"un "Ten percent" adlı şarkısına yapmış ve 1977 yılında da 12"/maxi-single olarak piyasaya sunulmuş. Aynı yıl hip hop dj'i " Grand Wizard Theodore" ise "Scratching" (plağı ileri geri hareket ettirme yoluyla ortaya çıkan ses efekti) tekniğini yaratmış. Yine aynı yıl, New York'lu dj. Tom L. Lewis "B.P.M." (bir parçanın 1 dakika içerisindeki kick/vuruş sayısı) kavramını keşfetmiş ve tanıtmış. 1980'lerin ilk yıllarında, New York dj'lerinden "Larry Levan" "Paradise Garage" adlı gece klübünde kendine özgü stili ve mixingleri ile tanınmış. 1981 yılında, kablolu yayın ile "MTV" müzik kanalı da hayata geçti ve Vj (televizyon dj'liği)de böylece başlamış oldu. 1982 yılında, ilk compact disc dünya marketlerinde satılmaya başlandı. 1988 yılında, "Dj Times" adlı müzik dergisi dj'ler için çıkarılmaya başlandı. 1990'lı yıllarda, dans müziği yapan dj'ler arasından marka olabilenlerinden bazıları başka ülkelere turnelere çıkmaya başladılar. 1991 yılında "Mobile Beat" adlı bir dergi turnelere çıkan dj'ler için yayınlanmaya başladı. 1996 yılında, "Mobile Beat" dergisi ilk Mobile dj toplantısını Las Vegas'da yaptı. 1992 yılında MP3 (ses dosyalarını sıkıştırmaya olanak sağlayan bir teknoloji standartıdır) piyasaya çıktı, 1993 yılında ilk internet radyo istasyonu ve 1995 yılında ilk sürekli yayında olan internet radyo istasyonu açıldı. 1990'ların sonlarında ise dj. ve vj.'lerin kendi müzik ve video'larını yaratmaları için software programları geliştirilmeye başlandı. 1999 yılında da, ilk dosya paylaşım sistemi olan "Napster" ve sonrakiler; "Kazaa", "Limewire", "iMesh", "Morpheus", "BearShare" kullanımına başlandı. Bu sıralarda, Kanada'daki AVLA(Audio Video Licensing Agency) MP3 dj'liği lisansı için bir duyuru yaptı. Bunun anlamı ise, dj'ler kendi hazırladıkları compilation cd'lerin yayın ve satış haklarını bu şirkete vererek para kazanabilecek, üstelik istedikleri şarkıları da kolayca elde edebileceklerdi. 2000’lerin ilk yıllarında ise play list'ler daha sıkı bir şekilde denetlenmeye başlandı. 2001 yılında, "Apple Computer" "iPod"u (taşınabilir dijital mp3 müzik çalar) piyasaya sundu. Kısa zamanda yüksek satış rakamlarına ulaşan bu taşınabilir dijital mp3 müzik çalar, müzik severlerin gözdesi oldu. Bu kolaylık ve rahatlık da "MP3J" ile amatör dj'lere dj. olma yolunda ışık tuttu. İlk olarak doğu Londra'daki klüplerde ve daha sonra New York'da kullanılmaya başlanan "MP3J" (iki "iPod") ile "iPod geceleri" de düzenlenmeye başlandı. 2001 "Mobile Beat" dergisi ve "ProDj.Com", turnelere de çıkan dj'lere yeni ufuklar açmak için güçlerini birleştirdi. Son yıllarda dj. müziği dünyasında devrim yaratan "Final Scratch" ise belkide şu an için gelinen son nokta. Bilgisayardaki ses dosyalarının iki adet çözülmüş plak ile çalınmasını sağlayan bu sistem için; standart kartuşları olan iki adet turntable, "Final Scratch 10K", dj. mixer, minimum 500 MHz prosesörlü bir laptop ve ses sistemi yeterli.
|